
Mazerete bağlı yer değiştirme, öğretmenin belgelendirdiği özel bir durum nedeniyle görev yerini değiştirmesidir. Öğretmenler arasında özür grubu tayini ya da eş durumu tayini olarak da bilinir. Aile birliği, sağlık, can güvenliği ve engellilik en sık başvurulan mazeretlerdir. Bu yazıda hangi mazeretlerin kabul edildiğini, başvuru dönemlerini ve 2026 yönetmeliğiyle gelen ilçe grubu kuralını anlatıyoruz.
Hangi mazeretler kabul ediliyor?
Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 29. maddesi dört mazereti sayar:
- Aile birliği: Eşin başka bir yerde çalışması nedeniyle ailenin ayrı kalması.
- Sağlık: Öğretmenin ya da yakınlarının sağlık durumunun bulunulan yerde tedaviye elverişli olmaması.
- Can güvenliği: Bulunulan yerde kalmanın öğretmenin ya da yakınlarının can güvenliğini tehlikeye düşürmesi.
- Engellilik durumu: Öğretmenin ya da bakmakla yükümlü olduğu yakınının engelli olması.
Yönetmelikte ayrıntısı düzenlenmeyen konularda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu ve Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik uygulanır. Her mazeret için istenen belgeler, başvuru döneminde yayımlanan duyuruda tek tek sayılır.
Başvuru dönemleri
Mazerete bağlı yer değiştirmeler yılda iki dönemde yapılır: yarıyıl tatili ve yaz tatili. Duyuru bu dönemlerde yayımlanır, başvurular elektronik ortamda alınır.
İki mazeret için istisna vardır. Sağlık ve can güvenliği mazeretlerine bağlı yer değiştirmeler, takvim beklenmeden yıl içinde de yapılabilir. Ancak bu durumda atama yalnızca alanında öğretmen ihtiyacı bulunan kurumlara yapılır.
Atama neye göre yapılır?
Mazeretin kabul edilmesi tek başına atanmayı garanti etmez. Onaylanan başvurular, ilan edilen kontenjan dâhilinde, tercihler dikkate alınarak hizmet puanı üstünlüğüne göre sonuçlandırılır. Gitmek istediğin yerde alanında kontenjan yoksa ya da puanın yetmiyorsa atanamayabilirsin. Puanının nasıl hesaplandığını hizmet puanı rehberinde anlattık.
Aile birliği mazereti (eş durumu)
En çok başvurulan mazeret budur ve en çok ayrıntı da burada vardır.
Kimler başvuramaz?
- Yeniden atama ya da kurumlar arası yeniden atama yoluyla öğretmenliğe başlayıp atandığı yerde en az bir yıl çalışmamış olanlar,
- Eşi isteğe bağlı sigortalı olanlar,
- Eşi geçici olarak görevlendirilmiş olanlar, eşinin geçici görev yerine.
Sigortalılık süresi
Eşi özel sektörde ya da kendi hesabına çalışan öğretmenler için duyurularda belirli bir sigortalılık süresi aranır. 2026 yılı yarıyıl tatili duyurusunda, aile birliği mazeretiyle yer değiştirecekler için talep edilen yerde 360 gün sigortalılık süresi istendi. Bu süre duyuruyla belirlendiği için başvuru döneminde güncel şartı kontrol etmek gerekir.
İki eş de öğretmense
Her iki eş de kadrolu öğretmense ve gitmek istedikleri yerde alanlarında öğretmen ihtiyacı yoksa, istemeleri hâlinde ikisi birlikte alanlarında ihtiyaç bulunan başka bir il ya da ilçeye atanabilir.
İlçe grubu kuralı: İl içi mazeret tayininde yeni dönem
2026 yönetmeliğinin en çok tartışılan yeniliği ilçe gruplarıdır. Yönetmelik, coğrafi özellikleri ve ulaşım imkânlarını dikkate alarak iki ya da daha fazla ilçeyi bir araya getirir ve bunları yönetmeliğin ekindeki çizelgede gösterir. İlçe grupları, yer değiştirme işlemleri bakımından tek bir görev yeri sayılır.
Bunun pratik sonucu şudur: Mazeretinin bulunduğu ilçe ile görev yaptığın ilçe aynı ilçe grubundaysa mazerete bağlı yer değiştirme başvurusu yapamazsın. Örneğin eşinin çalıştığı ilçe ile senin okulunun bulunduğu ilçe aynı gruptaysa, aranızdaki mesafe ne olursa olsun aile birliği mazereti doğmaz. İl içindeki mazeret tayinleri ilçe grupları arasında yapılır.
Bazı eğitim sendikaları bu kuralın il içi mazeret hakkını daralttığını savunarak yönetmeliği yargıya taşıdığını açıkladı. Dava sonuçlanana kadar kural yürürlüktedir.
Diğer nedenlere bağlı yer değiştirmeler
Yönetmeliğin 31. maddesi, dört mazeretin dışında kalan bazı durumlar için de yer değiştirme imkânı tanır:
- Eşi ya da çocuğu vefat edenler: Vefat tarihinden itibaren bir yıl içinde yer değiştirme isteyebilir.
- Eşi emekli olanlar: Emeklilik tarihinden itibaren bir yıl içinde eşinin ikamet ettiği yere iller arası yer değiştirme isteyebilir.
- Şehit ve gazi yakınları: Terör nedeniyle şehit olan ya da malul sayılan kamu görevlileri ile er ve erbaşların kadrolu öğretmen olan yakınlarının talepleri, belgelendirilmesi ve kadro imkânı bulunması kaydıyla öncelikle karşılanır.
- Afet bölgesinde görev yapanlar: Afet bölgesi ilan edilen yerlerdeki öğretmenler, Bakanlığın uygun görmesi hâlinde yer değiştirme isteyebilir.
Atanamazsam ne olur? Aylıksız izin hakkı
Hizmet puanı ya da norm kadro yetersizliği nedeniyle mazerete bağlı iller arası talebi karşılanamayan kadrolu öğretmenler için yönetmelik bir çıkış yolu öngörür: Atanmaya hak kazanana kadar aylıksız izinli sayılmayı isteyebilirler.
- Bu süre üç yılı geçemez.
- Haktan yararlanmak için Bakanlığın sunduğu tercihlerin tamamının kullanılmış olması gerekir.
- Aylıksız izinli sayılan öğretmen, her mazeret döneminde mazeretinin sürdüğünü belgelendirmek zorundadır. Belgelendiremezse izni iptal edilir.
- Üçüncü yılın sonunda hâlâ atanamamışsa, izinli sayıldığı ilde ihtiyaç bulunan kurumlara öncelikli olarak atanır.
Zorunlu çalışma yükümlülüğü olanlar
Aile birliği ya da sağlık mazeretini belgelendiren öğretmenlerin zorunlu çalışma yükümlülüğü bir sonraki yer değiştirme dönemine kadar ertelenir. Mazeret ortadan kalktığında yükümlülük yeniden gündeme gelir. Ayrıntılar zorunlu çalışma yükümlülüğü yazısında.
Sık sorulanlar
Sözleşmeliden kadroya yeni geçtim, mazeret başvurusu yapabilir miyim?
Kadroya atanan öğretmenler bir yıl süreyle yer değiştiremez, ancak mazerete bağlı yer değiştirmeler bu kısıtın dışındadır.
Mazeretim yok ama il değiştirmek istiyorum.
Bu durumda iller arası isteğe bağlı yer değiştirme dönemini beklemen gerekir.
Mazeret tayininde sonuçlar nereden öğrenilir?
Sonuçlar elektronik ortamda, MEBBİS ve Personel Genel Müdürlüğünün sitesi üzerinden ilan edilir.
Kaynak ve not: Bu yazı 9 Ocak 2026 tarihli ve 33132 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmeliğin 29, 31, 37 ve 41. maddeleri ile Bakanlığın 2026 yılı mazerete bağlı yer değiştirme duyuruları esas alınarak hazırlanmıştır. İstenen belgeler ve süreler her dönem duyuruyla belirlenir; başvurudan önce güncel duyuruyu kontrol et.
Becayiş mi arıyorsun? İlanını ver, karşılıklı yer değiştirecek öğretmeni bul.
Becayiş ilanları